Heteren / Lund (Zw) 6 augustus 2010 - In juli zijn op drie plaatsen in Nederland in totaal 12 gierzwaluwen voorzien van zgn. geolocators, miniscule data loggers die aan de hand van de gemeten lichtintensiteit informatie geven over de dagelijkse positie van de vogels. De Nederlandse onderzoeker Raymond Klaassen, werkzaam aan de universiteit van Lund in zuid Zweden, bevestigde de apparaatjes op de rug van gierzwaluwen die werden gevangen en geringd door vrijwillige ringers aangesloten bij het Vogeltrekstation. Het aanbrengen van de geolocators vindt plaats in het kader van een groot Europees project, gecoordineerd door de Universiteit van Lund, met loggers in alle windstreken. Volgend jaar zullen de gierzwaluwen bij terugkeer op hun nest in Nederland opnieuw worden gevangen en wordt de logger weer verwijderd. Dan kunnen de gegevens over hun omzwervingen gedurende een heel jaar worden uitgelezen!

De foto toont een gierzwaluw met de kleine geolocator op de rug bevestigd, in de handen van Raymond Klaassen. Klik op de afbeelding om een grotere versie te zien (foto gemaakt door Stijn Schreven in Groesbeek)

Eerder al maakten we melding van de succesvolle toepassing van geolocators bij Engelse nachtegalen. Het onderzoek aan de gierzwaluwen is minstens zo spectaculair en de verwachtingen zijn hooggespannen. Het is tevens de eerste keer dat geolocators worden toegepast op een vogel van het formaat van een gierzwaluw in Nederland. Onderzoeker Raymond Klaassen: "als de loggers werken en de gegevens zijn uitgelezen hebben we iets volstrekt unieks in handen, en zal er een wetenschappelijke bom gaan barsten". De toepassing van deze nieuwe kleine generatie geolocators luidt een nieuw tijdperk in waarin we met ongekend detail de bewegingen van kleine zangvogels kunnen gaan volgen.

Henk van der Jeugd, hoofd van het Vogeltrekstation, is niet bang dat dit het "conventionele" ringen van vogels overbodig zal maken. "Integendeel, het op grote schaal vangen en ringen van vogels geeft waardevolle informatie over demografische parameters; overleving en reproductie. Met geolocators kun je dat soort gegevens niet verzamelen. Beide methoden vullen elkaar juist perfect aan: straks kunnen we de demografische consequenties van verschillende trek- en overwinteringsgebieden in kaart gaan brengen. Dat is uitermate spannend, eindelijk gaan we erachter komen waar al die miljoenen zangvogels in de winter percies verblijven, en hoe het ze daar vergaat"!