Wageningen 17 februari 2012 - Dankzij het gebruik van een zeer kleine datalogger, een geolocator, hebben Duitse onderzoekers ontdekt dat tapuiten (Oenanthe oenanthe) die broeden in Alaska tijdens hun jaarlijkse migratie een reis maken van maar liefst 30.000 km. Geschaald naar lichaamsgrootte is dit één van de de langste migratie afstanden van een vogel in de wereld en zondermeer de langste afstand voor een zangvogel van dit formaat. De tapuit, die zelf slechts 25 gram weegt, reist van Afrika naar zijn arctische broedgebieden in Noord Europa, Rusland, Alaska, Canada en Groenland.

Het team van onderzoekers heeft op de broedplaatsen in Alaska en Canada 46 tapuiten voorzien van geolocator. Deze geolocator weegt 1,2 gram, is als een rugzakje op vogel vastgemaakt en registreert de positie van de vogel 2 keer per dag. Van de 46 tapuiten die voorzien werden van een geolocator zijn er 4 vogels met bruikbare gegevens terug gekomen. Hieruit is gebleken dat individuele tapuiten uit beide broedgebieden, die relatief dicht bij elkaar liggen, net ten zuiden van de Sahara in Afrika overwinteren . De vogels die in Alaska waren voorzien van een datalogger hebben een afstand van bijna 15.000 km afgelegd waarbij ze Siberië en de Arabische woestijn hebben overgestoken in gemiddeld 91 dagen. Daarbij legde de tapuiten gemiddeld een afstand af van maar liefst 290 km per dag. De Canadese vogels lijken iets minder ver te reizen, ruim 10.000 km, maar zij moesten ongeveer 3.500 km non-stop over de Atlantische oceaan vliegen om in hun overwinteringsgebied te komen. Dat is voor zo’n kleine zangvogel een enorme barrière om te overbruggen. Het frappante is dat de vogels uit de twee buurpopulaties totaal verschillende routes gebruiken om elkaar uiteindelijk weer te ontmoeten in Afrika. De vogels maken het zichzelf daarbij bepaald niet makkelijk; gezien de ligging van de broedgebieden is de lange vlucht naar Afrika zeer onlogisch. Midden Amerika zou als overwinteringsgebied veel meer voor de hand liggen.Dergelijke niet-optimale migraties zijn te verklaren uit het feit dat Tapuiten vanuit Noord Europa hun broedgebied zowel naar het westen als naar het oosten hebben uitgebreid waarbij de trouw aan het oorspronkelijke overwinteringsgebied in Afrika echter nooit is losgelaten.

In de zomer van 2011 zijn in Nederland met financiële steun van Vogelbescherming Nederland door verschillende ringers 50 boerenzwaluwen voorzien van een vergelijkbare geolocator. Deze geolocator weegt slechts 0,7 gram. We weten dat de boerenzwaluwen naar Afrika trekken, maar waar ze in Afrika overwiteren en hoe ze daar komen is nog onduidelijk. We wachten dan ook met spanning af tot dat de boerenzwaluwen ons komen vertellen waar ze zijn geweest!

Bron foto: BBC Nature

Kijk hier voor het volledige artikel.